กรมการขนส่งทางราง (ขร.) เดินหน้ายกระดับมาตรฐานความปลอดภัยระบบรางไทย หลังเกิดกรณีรถไฟของ East Midlands Railway สองขบวนชนท้ายกันบนเส้นทาง Midland Main Line ใกล้สถานี Bedford สหราชอาณาจักร โดยนำเหตุการณ์ดังกล่าวมาถอดบทเรียน วิเคราะห์สาเหตุ และประยุกต์ใช้กับระบบรางของประเทศไทย เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดเหตุซ้ำ
วันนี้ (3 กันยายน 2569) นายพิเชฐ คุณาธรรมรักษ์ อธิบดีกรมการขนส่งทางราง เป็นประธานการประชุมถอดบทเรียนกรณีอุบัติเหตุดังกล่าว พร้อมด้วย สถาบันวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีระบบราง (สทร.) รฟท. รฟม. รฟฟท. ศูนย์ความปลอดภัยด้านคมนาคมขนส่ง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมประชุม ณ กรมการขนส่งทางราง
เจาะลึกตั้งแต่ระบบเบรก–อาณัติสัญญาณ–พนักงานขับรถ
ที่ประชุมร่วมวิเคราะห์ลำดับเหตุการณ์ การทำงานของระบบอาณัติสัญญาณ ระบบเตือนความปลอดภัย การปฏิบัติงานของพนักงานขับรถ การตอบสนองต่อเหตุฉุกเฉิน รวมถึงการเก็บรวบรวมพยานหลักฐานและกระบวนการสอบสวน
โดยประเด็นที่อยู่ระหว่างการสอบสวนของ Rail Accident Investigation Branch (RAIB) ครอบคลุมทั้งระบบเบรก ระบบ Automatic Warning System (AWS) ระบบอาณัติสัญญาณ การตัดสินใจของผู้เกี่ยวข้อง สมรรถนะของตัวรถ และประสิทธิภาพการรับมือเหตุฉุกเฉิน
ขร. วาง 3 แนวทาง ยกระดับความปลอดภัยระบบรางไทย
1.มาตรการเชิงปฏิบัติและเชิงป้องกัน
* กำกับให้ผู้ประกอบการจัดทำคู่มือและขั้นตอนปฏิบัติงานสำหรับบุคลากรให้ครบถ้วนและเป็นปัจจุบัน
* เร่งติดตั้งระบบ Automatic Train Protection (ATP) ให้ครอบคลุมเส้นทางเดินรถ
* หากระบบ ATP หรือระบบป้องกันที่เกี่ยวข้องขัดข้อง ต้องปรับรูปแบบการเดินรถเข้าสู่ Degraded Mode หรือ Manual Control ตามมาตรฐานความปลอดภัย
* เพิ่มการฝึกซ้อมเหตุฉุกเฉินกรณีระบบอาณัติสัญญาณหรือ ATP ขัดข้อง
* เข้มงวดการตรวจสอบและบำรุงรักษาระบบอาณัติสัญญาณ
* เร่งออกกฎกระทรวงและปรับปรุงมาตรฐานความปลอดภัยด้านการเดินรถ
2.ยกระดับการสอบสวนอุบัติเหตุและการจัดการเหตุฉุกเฉิน
ขร. เตรียมเร่งจัดตั้งคณะกรรมการสอบสวนอุบัติเหตุและอุบัติการณ์ พร้อมจัดทำหลักเกณฑ์การสอบสวนให้ชัดเจนและนำไปใช้ได้จริง รวมถึงเตรียมทำ MOU ร่วมกับตำรวจ ปภ. หน่วยดับเพลิง และหน่วยแพทย์ฉุกเฉิน เพื่อให้การช่วยเหลือและกู้ภัยทำได้อย่างรวดเร็ว
พร้อมยกระดับการจัดเก็บพยานหลักฐานเชิงเทคนิค ทั้งข้อมูลดิจิทัล เครื่องบันทึกข้อมูลการเดินรถ OTDR/Black Box และภาพจาก CCTV เพื่อค้นหาสาเหตุที่แท้จริง หรือ Root Cause
3.เดินหน้าวิจัย–พัฒนานวัตกรรมความปลอดภัย
ขร. เตรียมร่วมมือกับ สทร. พัฒนามาตรฐานการทดสอบรถขนส่งทางราง ระบบประเมินสมรรถนะบุคลากร โดยเฉพาะพนักงานขับรถและพนักงานควบคุมรถ รวมถึงนำบทเรียนด้านเทคโนโลยีดิจิทัลและการพัฒนาบุคลากรไปต่อยอดใน ยุทธศาสตร์เทคโนโลยีระบบราง พ.ศ. 2571–2575
“ถอดบทเรียนจากเหตุจริง เพื่อป้องกันเหตุซ้ำในไทย”
นายพิเชฐ ระบุว่า การศึกษากรณีอุบัติเหตุในต่างประเทศครั้งนี้ จะนำองค์ความรู้และประสบการณ์มาปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทประเทศไทย ทั้งด้าน มาตรฐาน กฎระเบียบ บุคลากร เทคโนโลยี และระบบบริหารจัดการความปลอดภัย
เป้าหมายสำคัญคือ ลดความเสี่ยงจากอุบัติเหตุ สร้างระบบรางที่ปลอดภัยยิ่งขึ้น และเพิ่มความเชื่อมั่นให้ประชาชนในการเดินทางด้วยระบบรางอย่างยั่งยืน
