นางชนินทร หริ่มเจริญ รองอธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ เปิดเผยถึง สถานการณ์การส่งออกข้าวไทยปีนี้ว่าทางกระทรวงพาณิชย์ ยังคงเป้าหมายการส่งออกไว้ที่ 7 ล้านตัน แต่มีแนวโน้มว่าปริมาณการส่งออกข้าวมีโอกาสจะได้เพิ่มมากกว่า 7 ล้านตันเนื่องจากยังมีความต้องการข้าวเพิ่มขึ้นในประเทศผู้นำเข้าในช่วงที่เหลือปีนี้ จากปัจจัยเสี่ยง ที่มีความกังวลจากภาวะภัยแล้งจากปรากฎการณ์ซุปเปอร์ เอลนีโญ่ที่หากเกิดขึ่นจะส่งผลกระทบทำให้ผลผลิตข้าวลดลงไป 30-40%
ทั้งนี้ในช่วงครึ่งปีแรกไทยส่งออกข้าวไปแล้วจำนวน 3.5 ล้านตัน แต่หากรวมยอดจากใบอนุญาตขอส่งออกข้าวขณะนี้ พบว่ามียอดแล้วที่ 4 ล้านตัน ซึ่งในช่วงที่เหลือ ของปีนี้กรมฯ ยัง มีแผนกระตุ้นการส่งออกข้าวต่อเนื่องผ่านกิจกรรมต่างๆ
โดยในเดือนหน้าเตรียมจะไปเยือนมาเลเซียและฟิลิปปินส์ร่วมกับสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยเพื่อกระชับความสัมพันธ์พบปะลูกค้าซึ่งทั้ง 2 ประเทศมีโอกาสที่จะนำเข้าข้าวจากไทยเพิ่มขึ้นเพื่อเพิ่มสต็อกในการสำรองด้านความมั่นคงด้านอาหารให้กับประเทศ
สำหรับกิจกรรมล่าสุด ที่ผ่านมากรมฯเพิ่งจัดกิจกรรม "Think Rice Think Thailand : The Taste of Thai Cuisine" ในตลาดจีนที่เป็นส่วนหนึ่งของโครงการยกระดับ SME ข้าวไทย ก้าวสู่ตลาดโลก ภายใต้การสนับสนุนงบประมาณจากสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) ระหว่างวันที่ 18–24 กรกฎาคม 2569 ที่นครกว่างโจว ประเทศจีน นำผู้ประกอบการ SME ข้าวและผลิตภัณฑ์ข้าวไทย จำนวน 28 ราย มาแสดงสินค้า@แนะนำข้าวไทย 7 ชนิด ได้แก่ ข้าวหอมมะลิไทย ข้าวขาว ข้าวหอมไทย ข้าวเหนียว ข้าวไรซ์เบอร์รี่ ข้าวหอมนิล และข้าวสังข์หยด
และร่วมกับร้านอาหารThai SELECT เพื่อส่งเสริมการบริโภคข้าวไทย สร้างการรับรู้ในกลุ่มผู้บริโภคชาวจีน และต่อยอดโอกาสทางการค้าให้กับผู้ประกอบการข้าวไทยในระยะยาวเพราะการส่งออกข้าวมาประเทศจีนขณะนี้ ผู้ประกอบการต้องเข้าใจพฤติกรรมผู้บริโภคคนจีน และกฎระเบียบและหลักเกณฑ์การนำเข้าที่มีความเข้มงวดมากขึ้น
“ปัจจุบันผู้บริโภคให้ความสำคัญกับคุณภาพ ความปลอดภัย แหล่งที่มาของวัตถุดิบ และประสบการณ์ในการบริโภคมากขึ้น กรมการค้าต่างประเทศจึงใช้อาหารไทย ซึ่งเป็นหนึ่งใน Soft Power เป็นกลไกสำคัญในการสร้างการรับรู้ และต่อยอดความเชื่อมั่นในข้าวไทย และ ส่งเสริม ทำการตลาดข้าวประณีต นอกเหนือจาก ข้าวหอมมะลิไทย ข้าวขาวที่เป็นที่รู้จักอยู่แล้ว กรมจึงได้ร่วมกับกรมการค้าภายในนำผู้ผลิต กลุ่มเกษตรกร ผู้ประกอบการขนาดกลางและเล็กมาโปรโมท ข้าวสี ข้าวที่มีคุณค่าทางโภชนการมาด้วยเพื่อให้ผู้บริโภคชาวจีนจดจำข้าวไทยในฐานะสินค้าคุณภาพระดับพรีเมียม และเมื่อคิดถึงอาหารไทย ก็จะนึกถึงข้าวไทย ” นางชนินทรกล่าว
ในช่วง 5 เดือนแรกปีนี้ จีนนำเข้าข้าวไทย แล้วปริมาณ 140,000ตัน ลดลดเกือบ 40% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมาแม้ปริมาณนำเข้าปีนี้จะลดลงแต่ตลาดจีน ยังคงเป็นโอกาสของข้าวไทยเพราะตบาดยังมีโอกาสเติบโตเพราะผู้บริโภคคนจีนมีความสนใจในการดูแลสุขภาพมากขึ้น จึงเป็นโอกาสของข้าวประณีต เช่น ข้าวที่คุณค่าทางโภชนาการ และ ข้าวเพื่อความยั่งยืนของไทยที่จะต้องมาแนะนำให้ผู้บริโภคจีนรู้จัก
ด้านนายชูเกียรติ โอภาสวงศ์ นายกกิตติมศักดิ์สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย กล่าวว่า ช่วงที่เหลือหากเกิดภาวะเอลนีโญ่ เชื่อว่าสถานการณ์การส่งออกข้าวไทยในภาพรวม ปีนี้ยังไม่ได้รับผลกระทบยอดคงไม่ต่ำกว่า 7 ล้านตันแน่นอน แต่ผลดระทบด้านผลผลิตคงต้องรอดูในช่วงฤดูกาลผลิตข้าวนาปี เพราะขณะนี้ความกังวลเรื่องภาวะเอลนีโญ่และความมั่นคงด้านอาหารในหลายประเทศจะทำให้มีการนำเข้าข้าวเพิ่มขึ้นโดยเฉพาะในฟิลิปปินส์และมาเลเซียที่มีการนำเข้าข้าวเพิ่มขึ้นจากไทยในปีนี้
สำหรับในตลาดจีนพบว่า เนื่องจากข้าวหอมมะลิไทยมีราคาสูงกว่าคู่แข่งมากทำให้จีนมีการนำเข้าข้าวหอมจากประเทศอื่นมากขึ้น เช่น เวียดนาม กัมพูชา และเมียนมาร์
สถิติการส่งออกข้าวไทย ในปี 2568 ไทยส่งออกข้าวไปจีนปริมาณ 654,770 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 48.98 จากปี 2567 ที่มีปริมาณส่งออก 439,500 ตัน สำหรับปี 2569 (เดือนมกราคม) ไทยส่งออกปริมาณ 20,544 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 84.47 จากช่วงเดียวกันของปี 2568 ที่มีปริมาณส่งออก 11,137 ตัน โดยการส่งออกส่วนใหญ่ เป็นข้าวเหนียว (ร้อยละ 37.69) รองลงมา ได้แก่ ข้าวหอม มะลิไทย (ร้อยละ 27) และข้าวขาว (ร้อยละ 25.31)
