จากกรณีอุบัติเหตุคนงาน เสียชีวิตจากการถูกลวดสลิงของเครนดึงรัด ขณะขึ้นไปตรวจสอบความเรียบร้อยของเครนและสายสลิง เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2569 ที่ผ่านมานั้น
ดร.นันทชัย ปัญญาสุรฤทธิ์ ผู้อำนวยการสถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงาน หรือ สสปท. เปิดเผยว่า เหตุการณ์ดังกล่าวเป็นอุบัติเหตุที่สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการควบคุมอันตรายจากเครื่องจักร โดยเฉพาะงานตรวจสอบและบำรุงรักษาเครน ซึ่งผู้ปฏิบัติงานอาจต้องเข้าใกล้ส่วนที่มีการเคลื่อนไหว เช่น ดรัม รอก และลวดสลิง
“สิ่งสำคัญที่สุดคือ การตรวจสอบเครื่องจักรต้องไม่ทำในขณะที่เครื่องจักรยังมีพลังงานและกำลังเคลื่อนที่ เพราะเพียงเสี้ยววินาทีที่ผู้ปฏิบัติงานพลัดเข้าไปในจุดหนีบหรือจุดที่สลิงกำลังเคลื่อนที่ ก็อาจนำไปสู่การบาดเจ็บรุนแรงหรือเสียชีวิตได้ ดังนั้น หลักการสำคัญคือ ‘หยุดเครื่องก่อนเข้าไป ไม่ใช่รอให้เกิดเหตุแล้วจึงหยุดเครื่อง’” ดร.นันทชัยกล่าว
ดร.นันทชัย กล่าวอีกว่า จากการวิเคราะห์ข้อมูลเบื้องต้นในกรณีดังกล่าว พบประเด็นด้านความปลอดภัยที่ควรให้ความสำคัญ ได้แก่ การตรวจสอบเครื่องจักรขณะยังมีพลังงาน การที่ผู้ปฏิบัติงานสามารถเข้าถึงส่วนที่เคลื่อนที่ได้ และการขาดสิ่งกีดขวางหรือการกั้นเขตอันตรายรอบแนวลวดสลิง ทั้งนี้ การลื่นล้มอาจเป็นเพียงเหตุการณ์กระตุ้น แต่ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดความรุนแรงคือการที่บุคคลสามารถเข้าไปอยู่ในระยะอันตรายขณะที่เครื่องจักรยังทำงานอยู่ ซึ่งนายจ้างและผู้ประกอบการควรให้ความสำคัญกับ ระบบ Lockout/Tagout หรือ LOTO โดยเฉพาะก่อนดำเนินการตรวจสอบ ซ่อมบำรุง หรือเข้าใกล้ส่วนที่เคลื่อนไหวของเครื่องจักร กล่าวคือ ต้องระบุแหล่งพลังงาน ปิดเครื่อง ตัดแหล่งพลังงาน ล็อกและติดป้าย หยุดและปลดปล่อยพลังงานค้าง รวมถึงทดสอบให้มั่นใจว่าเครื่องจักรไม่สามารถทำงานได้ ก่อนที่ผู้ปฏิบัติงานจะเข้าไปตรวจสอบ
นอกจากนี้ ควรดำเนินมาตรการควบคุมอันตรายควบคู่กันหลายระดับ โดยเฉพาะมาตรการทางวิศวกรรม เช่น การติดตั้งการ์ดหรือที่ครอบดรัมและรอก การทำรั้วหรือคอกกั้นรอบแนวสลิง การติดตั้งระบบ Interlock และอุปกรณ์หยุดฉุกเฉิน รวมถึงมาตรการด้านการบริหาร เช่น การจัดทำใบอนุญาตทำงาน (PTW) การกำหนดผู้รับผิดชอบ การมีผู้ให้สัญญาณหรือการสื่อสารระหว่างผู้ตรวจสอบกับผู้ควบคุมเครน และการอบรมผู้ปฏิบัติงานให้มีความรู้และความสามารถตามหน้าที่
สสปท. ยังเน้นย้ำให้สถานประกอบกิจการที่มีการใช้ปั้นจั่นหรือกว้าน โดยเฉพาะไซต์ก่อสร้างที่ติดตั้งอุปกรณ์ดังกล่าวบนชั้นดาดฟ้า ตรวจสอบความพร้อมของ การ์ดครอบจุดหมุน รั้วกั้นเขตอันตราย ระบบ LOTO ขั้นตอนการตรวจสอบที่เป็นลายลักษณ์อักษร อุปกรณ์สื่อสาร การอบรมผู้เกี่ยวข้อง และแผนฉุกเฉิน อย่างสม่ำเสมอ รวมทั้งควรใช้กรณีอุบัติเหตุเป็นบทเรียนเพื่อทบทวนระบบบริหารความปลอดภัยขององค์กร
