การท่าเรือแห่งประเทศไทย (กทท.) เริ่มต้นการบริหารงานยุคใหม่อย่างเป็นทางการ หลัง “นายจิระพงศ์ เทพพิทักษ์” เข้ารับตำแหน่งผู้อำนวยการ กทท. คนที่ 20 พร้อมประกาศภารกิจเร่งด่วน เดินหน้าแก้ปัญหาโครงการท่าเรือแหลมฉบัง ระยะที่ 3 ยกระดับการจราจรหน้าท่าเรือ ผลักดันการขนส่งทางรางและทางน้ำ ตลอดจนเพิ่มประสิทธิภาพท่าเรือภูมิภาค หวังเชื่อมโยงโครงข่ายโลจิสติกส์ของประเทศให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
วันนี้ (13 พฤศจิกายน 2569) นายจิระพงศ์ เทพพิทักษ์ เข้ารับตำแหน่งผู้อำนวยการการท่าเรือแห่งประเทศไทย (กทท.) คนที่ 20 อย่างเป็นทางการ ภายหลังลงนามสัญญาจ้างตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 โดยมีนายเดชา พฤกษ์พัฒนรักษ์ ประธานกรรมการ กทท. เป็นประธานในพิธี พร้อมด้วยคณะกรรมการ ผู้บริหาร พนักงาน และผู้แทนสหภาพแรงงานรัฐวิสาหกิจ กทท. ร่วมพิธี ณ ห้องประชุม ชั้น 19 อาคารที่ทำการ กทท. โดยช่วงเช้ามีพิธีทำบุญตักบาตรและสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำองค์กรเพื่อความเป็นสิริมงคล
นายจิระพงศ์มีประสบการณ์ด้านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและระบบคมนาคมกว่า 30 ปี ผ่านตำแหน่งสำคัญทั้งรองอธิบดีกรมทางหลวง ฝ่ายบำรุงทาง ผู้ตรวจราชการกระทรวงคมนาคม และรองปลัดกระทรวงคมนาคม หัวหน้ากลุ่มภารกิจด้านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านทางหลวง โดยเตรียมนำประสบการณ์ด้านโครงข่ายถนนและคมนาคมมาประยุกต์ใช้กับการพัฒนาระบบท่าเรือให้เชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ
เร่งปลดล็อกแหลมฉบังเฟส 3 ภารกิจอันดับแรก
ผู้อำนวยการ กทท. ระบุว่า โครงการพัฒนาท่าเรือแหลมฉบัง ระยะที่ 3 เป็นภารกิจสำคัญอันดับแรก เนื่องจากมีผลต่อขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศในระยะยาว โดยจะเร่งแก้ไขอุปสรรคเป็นรายประเด็น ทำงานร่วมกับหน่วยงานและคู่สัญญาที่เกี่ยวข้อง พร้อมติดตามความคืบหน้าอย่างใกล้ชิด และลงพื้นที่แก้ไขปัญหาถึงหน้างาน เพื่อให้โครงการสามารถเดินหน้าต่อไปได้
สำหรับแนวทางแก้ไขปัญหาล่าสุด มีการกลับมาเจรจาระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแล้วประมาณ 1-2 ครั้ง หลังจากหยุดการพูดคุยไปช่วงหนึ่ง โดย กทท.เตรียมศึกษารายละเอียดการเจรจาและข้อสัญญาเดิม เพื่อกำหนดแนวทางดำเนินงานที่เหมาะสม คาดว่าภายใน 3-6 เดือนจะเห็นทิศทางการแก้ไขปัญหาชัดเจนขึ้น อย่างไรก็ตาม หากจำเป็นต้องแก้ไขสัญญา จะต้องผ่านกระบวนการพิจารณาของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ซึ่งอาจใช้เวลามากกว่า 1 ปี
ชู AI จัดคิวรถบรรทุก เชื่อมข้อมูลทุกท่าเทียบเรือ
อีกหนึ่งโจทย์สำคัญคือการแก้ไขปัญหาจราจรบริเวณท่าเรือแหลมฉบัง โดยนายจิระพงศ์มองว่าต้องบริหารจัดการทั้งระบบ ตั้งแต่โครงข่ายถนนที่เข้าสู่ท่าเรือ การจัดคิวและนัดหมายรถบรรทุก ไปจนถึงการเชื่อมต่อระบบราง
นอกจากนี้ ยังมีแนวคิดนำเทคโนโลยี AI มาใช้บริหารจัดการจราจร โดยเชื่อมโยงข้อมูลการเข้า-ออกจากผู้ประกอบการท่าเทียบเรือทุกแห่ง เพื่อให้ทราบช่วงเวลาที่รถบรรทุกแต่ละคันจะเข้าท่าเรือ รวมถึงระยะเวลาที่ใช้ปฏิบัติงาน ช่วยวางแผนกระจายรถและลดปัญหาการจราจรสะสม
ทั้งนี้ ต้องได้รับความร่วมมือจากผู้ประกอบการในการแบ่งปันข้อมูล ควบคู่กับการกำหนดมาตรการรักษาความปลอดภัยของข้อมูล โดยตั้งเป้าพยายามแก้ไขปัญหาจราจรให้เห็นผลภายในระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง 4 ปี
ดัน Shift Mode ลดรถบรรทุก ลดต้นทุนโลจิสติกส์
ด้านการขนส่งสินค้า กทท.เตรียมผลักดันการปรับเปลี่ยนรูปแบบการขนส่ง หรือ Shift Mode จากถนนไปสู่ระบบรางและทางน้ำมากขึ้น เพื่อลดปริมาณรถบรรทุกที่เข้า-ออกท่าเรือแหลมฉบังและท่าเรือกรุงเทพ บรรเทาความแออัดบนถนน และเพิ่มประสิทธิภาพการขนส่งสินค้า
การเพิ่มสัดส่วนขนส่งทางรางและทางน้ำจะช่วยลดต้นทุนโลจิสติกส์ และมีโอกาสส่งผลให้ราคาสินค้าที่ถึงมือผู้บริโภคลดลง โดยต้องศึกษาความพร้อมของโครงข่ายและรูปแบบการดำเนินงานก่อนกำหนดเป้าหมายที่ชัดเจน
ท่าเรือกรุงเทพยังไม่ฟันธงย้ายหรือปิด เน้นใช้พื้นที่ให้คุ้มค่า
ส่วนอนาคตของท่าเรือกรุงเทพ นายจิระพงศ์ระบุว่ายังไม่มีข้อสรุปว่าจะย้าย ปิด ลดขนาด หรือปรับรูปแบบการดำเนินงาน โดยต้องศึกษาข้อมูลและแผนเดิมก่อนพิจารณาให้สอดคล้องกับบริบทเศรษฐกิจและระบบขนส่งที่เปลี่ยนแปลงไป
หัวใจสำคัญคือการเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการและใช้ประโยชน์พื้นที่อย่างเหมาะสม โดยพิจารณาประเภทสินค้า ปริมาณการใช้พื้นที่ และจุดหมายปลายทางของสินค้า หากท่าเรือกรุงเทพยังสามารถช่วยลดระยะทางและต้นทุนโลจิสติกส์ได้ ก็ต้องพิจารณารักษาบทบาทไว้ในขนาดที่เหมาะสม พร้อมคำนึงถึงผู้ประกอบการและชุมชนโดยรอบเป็นสำคัญ
ปลุกศักยภาพท่าเรือภูมิภาค เชื่อมการค้าชายแดน-เอเชียใต้
สำหรับท่าเรือภูมิภาค ทั้งท่าเรือพาณิชย์เชียงแสน ท่าเรือเชียงของ และท่าเรือระนอง จะมุ่งผลักดันการใช้ประโยชน์จากโครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่ให้เต็มศักยภาพ เพิ่มปริมาณสินค้า เชื่อมโยงการค้าชายแดนกับประเทศเพื่อนบ้าน และขยายโอกาสทางการค้าสู่ตลาดเอเชียใต้ผ่านท่าเรือระนอง เพื่อเพิ่มทางเลือกด้านการขนส่งให้ผู้ประกอบการและสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจในแต่ละภูมิภาค
ขณะที่ท่าเรือระนองยังมีข้อจำกัดด้านพื้นที่หน้าท่าและภูมิประเทศ เนื่องจากพื้นที่ด้านหลังเป็นภูเขา ทำให้การขนส่งสินค้าทางถนนมีข้อจำกัด จึงต้องพิจารณานำเทคโนโลยีมาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการขนถ่ายสินค้าและการใช้พื้นที่ ส่วนแนวคิดก่อสร้างท่าเรือแห่งใหม่ยังไม่มีข้อสรุป ต้องศึกษาทิศทางการพัฒนาในระยะ 5-10 ปี รวมถึงแนวทางใช้ประโยชน์จากท่าเรือเดิมให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด
ย้ำพนักงานคือหัวใจองค์กร ไม่รื้อแผนเดิมโดยไร้เหตุผล
นอกเหนือจากการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน นายจิระพงศ์ยังให้ความสำคัญกับการบริหารทรัพยากรบุคคล โดยมองว่าพนักงาน กทท. คือรากฐานสำคัญของการพัฒนาองค์กร ให้ความสำคัญกับความมั่นคงในอาชีพ สิทธิและสวัสดิการที่เป็นธรรม รวมถึงสภาพแวดล้อมการทำงานที่ดี พร้อมเปิดช่องทางให้พนักงานทุกระดับสะท้อนปัญหาจากการปฏิบัติงานได้โดยตรง และเตรียมลงพื้นที่พบปะพนักงานในท่าเรือทุกแห่ง เพื่อนำปัญหาจากหน้างานไปสู่การแก้ไขอย่างเป็นรูปธรรม
นายจิระพงศ์กล่าวว่า “ผมไม่ได้มาเพื่อเปลี่ยนทุกอย่างหรือเริ่มต้นใหม่ กทท. มีรากฐานที่แข็งแรงและมีบุคลากรที่มีความสามารถอยู่แล้ว หน้าที่ของผมคือทำให้งานสำคัญเดินหน้าได้ และต่อยอดสิ่งที่ดีอยู่แล้วให้ดียิ่งขึ้น ท่าเรือจะก้าวไปได้ไกลเพียงใด ขึ้นอยู่กับคนในองค์กร เมื่อพนักงานมีความมั่นใจและมีกำลังใจ ผู้ประกอบการและประเทศจะได้รับประโยชน์ตามมา”
สำหรับแนวทางบริหารงานระยะ 4 ปี จะเริ่มจากการศึกษาข้อมูล ข้อเท็จจริง และปัญหาของแต่ละโครงการก่อนกำหนดแนวทาง ไม่มุ่งรื้อหรือเปลี่ยนแปลงแผนงานเดิมโดยไม่มีเหตุผล แต่จะพิจารณาว่าสมมติฐานและแนวทางที่วางไว้ยังเหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบันหรือไม่
โดยภารกิจสำคัญยังคงอยู่ที่การแก้ไขปัญหาแหลมฉบังเฟส 3 การยกระดับการจราจร การเพิ่มสัดส่วนขนส่งทางรางและทางน้ำ ตลอดจนการพัฒนาท่าเรือภูมิภาคให้เกิดประโยชน์สูงสุด ซึ่งยังอยู่ระหว่างการศึกษารายละเอียดเพื่อกำหนดกรอบเวลาและตัวชี้วัดที่เหมาะสม
โจทย์สำคัญของ ผอ.กทท. คนที่ 20 จึงไม่ใช่เพียงการเร่งโครงการท่าเรือขนาดใหญ่ให้เดินหน้า แต่คือการเชื่อมโยงถนน ราง น้ำ และท่าเรือทั่วประเทศเข้าด้วยกัน เพื่อยกระดับระบบโลจิสติกส์ไทย เพิ่มขีดความสามารถการแข่งขัน และสร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจในระยะยาว
