สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) เปิดเผยทิศทางการพัฒนาอุตสาหกรรมอากาศยานไร้คนขับและเทคโนโลยีการบินรูปแบบใหม่ของประเทศไทย หลังพบว่าการใช้งานโดรนมีแนวโน้มขยายตัวอย่างต่อเนื่อง โดยข้อมูลจากระบบ UAS Portal ณ วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 มีอากาศยานซึ่งไม่มีนักบินขึ้นทะเบียนแล้วรวม 73,435 ลำ ผู้บังคับโดรนขั้นพื้นฐาน 111,800 ราย และผู้บังคับโดรนขั้นสูง 16,270 ราย สะท้อนถึงการเติบโตของการใช้งานเทคโนโลยีอากาศยานไร้คนขับ และโอกาสในการพัฒนาเศรษฐกิจห้วงอากาศระดับต่ำ (Low Altitude Economy) ซึ่งจะเป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมการบินของประเทศไทยในอนาคต
พลอากาศเอก มนัท ชวนะประยูร ผู้อำนวยการ CAAT เปิดเผยว่า การพัฒนาเทคโนโลยีการเคลื่อนที่ทางอากาศรูปแบบใหม่ (Advanced Air Mobility: AAM) เป็นโอกาสสำคัญในการยกระดับอุตสาหกรรมการบินของประเทศไทย ทั้งด้านการเดินทาง การขนส่ง การบริการสาธารณะ และการสร้างอุตสาหกรรมใหม่ โดย AAM ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการพัฒนาโดรนแท็กซี่หรืออากาศยานโดยสารรูปแบบใหม่ แต่ยังครอบคลุมการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเพื่อขนส่งเวชภัณฑ์ เชื่อมต่อพื้นที่ห่างไกล สนับสนุนภารกิจฉุกเฉิน และเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการในภาคส่วนต่าง ๆ ซึ่งจำเป็นต้องพัฒนาควบคู่กับมาตรฐานความปลอดภัย กฎระเบียบ โครงสร้างพื้นฐาน และระบบบริหารจัดการห้วงอากาศที่เหมาะสม
ทั้งนี้ ประเทศไทยเตรียมเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมนานาชาติด้านการขนส่งทางอากาศรูปแบบใหม่ The Second Advanced Air Mobility Symposium 2026 (AAM 2026) ระหว่างวันที่ 1–3 ธันวาคม 2569 ณ IMPACT Forum Hall 4 เมืองทองธานี โดย CAAT เป็นหน่วยงานประสานงานหลักร่วมกับองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) ภายใต้แนวคิด “From Vision to Implementation: Enabling the AAM Ecosystem” ซึ่งนับเป็นเวทีสำคัญในการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และแนวทางพัฒนาเทคโนโลยีการบินรูปแบบใหม่ระหว่างหน่วยงานกำกับดูแล ผู้ผลิต ผู้พัฒนาเทคโนโลยี และผู้เชี่ยวชาญจากนานาประเทศ
ภายในงาน AAM 2026 จะประกอบด้วยการประชุมสัมมนา นิทรรศการ และการสาธิตการบินโดยครอบคลุมประเด็นสำคัญ อาทิ ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีอากาศยานไร้คนขับ (UAS) และอากาศยานขึ้นลงทางดิ่งด้วยพลังงานไฟฟ้า (eVTOL) การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและพื้นที่ขึ้นลงอากาศยานแนวดิ่ง (Vertiport) การบริหารจัดการห้วงอากาศ มาตรฐานความปลอดภัยและการกำกับดูแล ตลอดจนการประยุกต์ใช้ AAM เพื่อสร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคม นอกจากนี้ ยังมีการผลักดัน “Bangkok Statement” เพื่อสะท้อนเจตนารมณ์และแนวทางความร่วมมือระหว่างประเทศ โดยสาระสำคัญจะขึ้นอยู่กับผลการหารือภายในงาน
สำหรับการเตรียมความพร้อมของประเทศไทย CAAT อยู่ระหว่างจัดทำ Thailand UAS and AAM Master Plan เพื่อกำหนดทิศทางการพัฒนาระบบนิเวศการบินรูปแบบใหม่อย่างเป็นระบบ ทั้งด้านกฎระเบียบ เทคโนโลยี โครงสร้างพื้นฐาน และบุคลากร ควบคู่กับการส่งเสริมการทดสอบเทคโนโลยีผ่าน Regulatory Sandbox ภายใต้เงื่อนไขและการประเมินความเสี่ยงด้านความปลอดภัยที่เหมาะสม ก่อนขยายผลไปสู่การใช้งานในวงกว้าง พร้อมส่งเสริมโอกาสในการพัฒนาฐานอุตสาหกรรมภายในประเทศ ตั้งแต่การผลิตและประกอบอากาศยาน การวิจัยและพัฒนา การทดสอบ การซ่อมบำรุง (MRO) ไปจนถึงซอฟต์แวร์และบริการข้อมูล
ด้านนายกษิศพัชฒ์ อินทุยศ รักษาการผู้จัดการฝ่ายมาตรฐานอากาศยานซึ่งไม่มีนักบิน ให้ข้อมูลว่า เศรษฐกิจห้วงอากาศระดับต่ำ (Low Altitude Economy) กำลังมีบทบาทเพิ่มขึ้นทั่วโลก โดยมูลค่าตลาดอากาศยานไร้คนขับเชิงพาณิชย์ทั่วโลกในปี 2568 อยู่ที่ประมาณ 27,900 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 52,100 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2577 ขณะที่ตลาดในประเทศไทยมีอัตราการเติบโตเฉลี่ยประมาณร้อยละ 10.3 ต่อปี สะท้อนถึงโอกาสทางเศรษฐกิจจากการนำโดรนมาใช้ในภาคการเกษตร การขนส่งสินค้า การแพทย์ การตรวจสอบโครงสร้างพื้นฐาน และบริการรูปแบบใหม่
อย่างไรก็ตาม การเพิ่มขึ้นของจำนวนอากาศยานไร้คนขับทำให้การบริหารจัดการห้วงอากาศมีความซับซ้อนมากขึ้น CAAT จึงให้ความสำคัญกับการพัฒนาระบบบริหารจัดการจราจรอากาศยานไร้คนขับ (Unmanned Aircraft System Traffic Management: UTM) ให้สามารถเชื่อมโยงกับระบบบริหารจราจรทางอากาศ (Air Traffic Management: ATM) รวมถึงการพัฒนา Digital Airspace เพื่อรองรับการวางแผนการบิน การติดตามตำแหน่งอากาศยาน และการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนการเตรียมโครงสร้างพื้นฐาน เช่น Vertiport และการพัฒนาพื้นที่ทดสอบเทคโนโลยีในสนามบินภูมิภาค
สำหรับการนำเทคโนโลยีไปประยุกต์ใช้จริง หนึ่งในตัวอย่างที่สะท้อนศักยภาพของเศรษฐกิจห้วงอากาศระดับต่ำ คือ การใช้โดรนสนับสนุนภารกิจกู้ภัยและการขนส่งสิ่งของจำเป็นในพื้นที่เข้าถึงยาก โดยมีการสาธิตการใช้งานโดรน DJI FlyCart 30 ของบริษัท พัทยา โดรน แอนด์ โรโบติกส์ จำกัด เพื่อขนส่งสิ่งของและอุปกรณ์กู้ชีพทางอากาศในพื้นที่อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี ซึ่งแสดงให้เห็นถึงแนวทางการนำเทคโนโลยีอากาศยานไร้คนขับมาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติภารกิจฉุกเฉิน ลดข้อจำกัดด้านระยะทางและการเข้าถึงพื้นที่ ตลอดจนเป็นตัวอย่างของการต่อยอดเทคโนโลยีการบินสู่การใช้งานที่สร้างประโยชน์ต่อประชาชนและสังคม ทั้งนี้ การขยายการใช้งานในอนาคตจำเป็นต้องดำเนินการภายใต้การกำกับดูแลและมาตรฐานความปลอดภัยที่เหมาะสม
CAAT ยืนยันความมุ่งมั่นในการพัฒนาระบบการกำกับดูแลและโครงสร้างพื้นฐานด้านการบินให้เท่าทันความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี โดยให้ความสำคัญกับความปลอดภัยควบคู่กับการส่งเสริมนวัตกรรมและความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคอุตสาหกรรม และประชาคมการบินระหว่างประเทศ เพื่อสร้างความพร้อมรองรับการเติบโตของ Low Altitude Economy และใช้โอกาสจากการเป็นเจ้าภาพ AAM 2026 ผลักดันประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมการบินแห่งอนาคต (Aviation Hub) ของภูมิภาค
